Veronica Klooster (januari 2010)

Rijkspas: ‘meer dan alleen een toegangspas’

 

Een uniforme, veilige, flexibele, effectieve en efficiënt geregelde toegangscontrole bewerkstelligen bij de Rijksoverheid, waardoor de concerngedachte van het Rijk versterkt en de verkokering afneemt. Daar streeft het programma Rijkspas naar: een belangrijke stap in de vernieuwing van de rijksdienst. Na de zomer is de Rijkspas op alle kerndepartementen in gebruik, met uitzondering van het ministerie van Defensie (volgt later). Wat biedt de Rijkspas? Is het slechts een toegangspas of krijgen we meer mogelijkheden? Een gesprek met programmamanager Rijkspas, Veronica Klooster.

 

Afgelopen zomer zou de Rijkspas bij zo’n vijftal kerndepartementen ingevoerd worden. Echter in januari 2010 is pas het eerste departement overgegaan op de Rijkspas. Waarom heeft het zolang moeten duren?
‘De drive vanuit de departementen om mee te doen met de Rijkspas is bijzonder groot. Om de Rijkspas daadwerkelijk uit te kunnen rollen dient wel aan een aantal voorwaarden te voldoen. Zo dienen de brongegevens in de HR-omgeving op orde te zijn en goed te worden bijgehouden. Ook dienen de verschillende systemen op een juiste manier met elkaar te communiceren. Complexe materie, die in de praktijk tot enige vertraging heeft geleid bij de invoering van de Rijkspas. Om een correcte implementatie van alle voorgeschreven maatregelen te borgen worden er audits uitgevoerd bij de deelnemende organisaties: door de AIVD op het gebied van veiligheid en door de Rijksauditdienst (RAD) op het terrein van processen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met het ministerie van BZK.’


Als de departementen zelf verantwoordelijk zijn voor de implementatie van de Rijkspas, hoe ziet jullie rol als programmateam er dan uit?
‘Waar de departementen verantwoordelijk zijn voor de implementatie van de Rijkspas, monitort het programmateam de implementatie en ondersteunt zij de projectteams van de departementen bij het op orde krijgen van processen en systemen. Na de implementatiefase houdt het programma Rijkspas als zodanig op te bestaan. Het programma gaat dan over in een beheerorganisatie (Logius), waarbij de focus ligt op zowel het beheer als op doorontwikkeling van de pas en het aansluiten van nieuwe partners zoals ZBO’s en agentschappen. In de zomer van 2010 ligt er ook een beleidsplan klaar op de Rijkspas. De minister van BZK is immers beleidsverantwoordelijk voor de Rijkspas.’


De Rijkspas is meer dan een toegangspas: welke mogelijkheden biedt de pas de rijksambtenaar?
‘De Rijkspas biedt de rijksambtenaar en het departement diverse mogelijkheden: de Rijkspas fungeert als toegangspas, waarbij het de huidige pas vervangt. Ten tweede biedt de Rijkspas de mogelijkheid om toegang te verkrijgen tot gebouwen van andere departementen indien dit voor het uitvoeren van de functie gewenst is. Hiervoor is wel een speciale autorisatie van de desbetreffende beveiligingsbeambte (BVA) van het departement vereist. Tegenwoordig werken veel ambtenaren steeds vaker op verschillende departementen, maar de toegang tot andere departementen is niet makkelijk. Je moet je eerst legitimeren en wachten tot je wordt opgehaald. Dit leidt tot veel tijdsverlies. De Rijkspas biedt hiervoor een oplossing. Een derde mogelijkheid van de Rijkspas is dat een ingebouwde smartchip ervoor zorgt dat je vanaf elke gewenste plek kunt inloggen op je eigen netwerk. Zo heb je je bestanden altijd binnen handbereik. Bovendien is deze methode veiliger en gebruikersvriendelijker dan het inloggen via een gebruikersnaam en wachtwoord. Beveiligd printen en beveiligde e-mail communicatie behoren hiermee ook tot de mogelijkheden. Iedere organisatie bepaalt zelf van welke mogelijkheden ze gebruik wil maken.’


Hoe ziet de huidige planning van de Rijkspas eruit?
‘Op 4 januari heeft het ministerie van Algemene Zaken als eerste departement de Rijkspas geïmplementeerd. Inmiddels heeft ook het ministerie van Buitenlandse Zaken de Rijkspas in gebruik. Ook de andere departementen zullen nu snel volgen. Volgens de huidige planning hebben na de zomer twaalf departementen de Rijkspas geïmplementeerd. Voor het ministerie van Defensie loopt een apart traject.’


Hebben zich inmiddels ook andere geïnteresseerden gemeld voor de Rijkspas?
‘Er melden zich dagelijks geïnteresseerde organisaties, zoals bijv. de Belastingsdienst en het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Op termijn zal de Rijkspas zeker uitgebreid worden naar andere overheidsorganisaties; de overheid is immers meer dan de dertien kerndepartementen in Den Haag.’


Wat blijft  u als programmamanager aan zo’n complex dossier enthousiasmeren?
‘Het boeiende aan het programma Rijkspas is dat er een hele wereld achterzit van gebruikers, departementen, de politiek en stuurgroepen: de Rijkspas bevindt zich in een groot machten -en krachtenveld. Bovendien is de Rijkspas meer dan slechts een toegangspas. Ik ben dan ook blij om als programmamanager aan de vernieuwing van de rijksdienst bij te mogen dragen.’

Meer informatie
Zie: http://rijkspas.rijksweb.nl (alleen voor rijksambtenaren)

Zie ook: video Nieuwe Rijkspas voor ministeries