Interview Jacques Snel, programmadirecteur DWR

Het kabinet investeert 250 miljoen in projecten in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst waarvan 65 miljoen voor de Digitale Werkomgeving Rijksdienst (DWR). Een programma dat op elk gewenst moment, op elke plaats mogelijk maakt dat alle rijksambtenaren over informatie en functionaliteit kunnen beschikken en delen met anderen. Het programma levert een belangrijke bijdrage aan de vernieuwing van de Rijksdienst. Vooral op het gebied van ontkokering, kennismanagement en efficiency. Een gesprek met programmadirecteur DWR, Jacques Snel.

Waarom is een digitale eenwording van het Rijk nodig?
‘Beleidsmakers zitten momenteel te sterk in hun eigen kokers, terwijl steeds vaker van ze wordt verwacht dat ze interdepartementaal samenwerken op beleidsterreinen die departementsgrenzen overstijgen. Denk aan samenwerkingsverbanden op het beleidsterrein Jeugd en Gezin of Wonen, Wijken en Integratie. Het interdepartementaal samenwerken vraagt om een flexibele en ontkokerde organisatie. En daarbij hoort een goede digitale ondersteuning die het rijksbreed samenwerken mogelijk maakt. Door de digitale ondersteuning behoren straks vele problemen tot het verleden. Naast het makkelijker bereiken van ambtenaren buiten het eigen departement kun je ook eenvoudiger wisselen van functie binnen de rijksdienst. Je werkplek, zoals je bestanden en documenten neem je mee.’

Wat houdt de digitale werkomgeving in?
‘Het programma DWR ontwikkelt een digitale werkomgeving voor alle rijksambtenaren binnen de dertien bestuursdepartementen. Daarmee komt alle informatie en functionaliteit beschikbaar, die de rijksambtenaar voor zijn werk nodig heeft. Op elk gewenst moment, op elke plaats, op elke computer en in een beveiligde omgeving. Dit betekent dat ambtenaren vanaf elk apparaat kunnen werken. Via één toegang, het portaal, worden alle applicaties en informatie beschikbaar.  Maar DWR biedt niet alleen een communicatieplatform, want het ondersteunt ook de werkprocessen. Denk bijvoorbeeld aan personeelszaken of facilitaire zaken, zoals het reserveren van een vergaderzaal op een ander departement.’

Hoe wordt een bijdrage geleverd aan het aspect ‘beter’?
‘Drempels die er nu nog zijn om interdepartementaal samen te werken, worden geslecht. Met behulp van de technologie brengen we mensen bij elkaar. Het wordt allemaal een stuk eenvoudiger, want ambtenaren kunnen samen aan beleidsontwikkeling en -implementatie of wetgeving werken. De werkplek die we gaan neerzetten werkt pas wanneer ambtenaren ook daadwerkelijk anders gaan werken. Die moeten zich er bewust van worden dat je met elkaar betere kwaliteit levert dan los van elkaar. Het is de techniek die het mogelijk maakt, maar de mensen die het zelf moeten doen.’

Het kabinet heeft besloten dat het programma DWR in aanmerking komt voor investeringsgeld, 65 miljoen om precies te zijn. Wordt er nog wel een bijdrage geleverd aan het aspect ‘kleiner’?
‘Een bedrag op zichzelf zegt niet zoveel, je moet het zien in verhouding tot wat het gaat opleveren. De digitale werkomgeving ontwikkelen we gezamenlijk en niet meer ieder departement afzonderlijk. Op die wijze kunnen we efficiencywinst en kostenbesparingen realiseren. De taakstelling van het programma Vernieuwing Rijksdienst wordt voor een deel ingevuld met de besparingen die de DWR – op gebied van capaciteit – levert.’

Merkt u in deze fase al iets van weerstand?
‘We lopen dagelijks tegen emoties aan en proberen mensen uit te leggen wat we doen. De DWR zal grote veranderingen met zich meebrengen. Van veranderingen weten we dat die lastig zijn en onzekerheden met zich meebrengen. Ik kan het ook begrijpen. Op strategisch niveau hebben we in ieder geval veel steun voor dit initiatief.’

Tegenover grootschalige ICT-projecten binnen de overheid staat men nogal wantrouwend. Voelt u als programmadirecteur extra druk?
‘Wij doen op ICT-gebied geen wereldschokkende dingen. Alles wat we neerzetten is bestaande techniek. Onze uitdaging zit in het migreren van departementale voorzieningen naar interdepartementale voorzieningen. Het is niet nieuw, maar wel groot en complex. Waarom zouden wij het als overheid niet kunnen, want alle grote commerciële bedrijven hebben al een digitale werkomgeving. We moeten het vooral beheersbaar houden en de migratie gefaseerd laten verlopen. Ik heb er alle vertrouwen in.’

Hoe kijkt u tegen het programma Vernieuwing Rijksdienst aan? ‘Het programma zie ik als een logische opvolger van bestaande initiatieven: er zit goede sturing op het programma en er is voldoende draagvlak aanwezig. Het gaat om een ICT-project maar ook en vooral om een organisatieveranderingstraject. Aan de vernieuwing van de rijksdienst moet je continu aandacht besteden. Het houdt nooit op. Het is niet een kwestie van het stuur omgooien en vervolgens rechts afslaan.’

Wanneer gaan we kennismaken met de DWR?
‘In september 2009 wordt het ‘Rijksportaal’ geïntroduceerd, het interdepartementale intranet dat voorziet in rijksbreed intern nieuws. Dit wordt de eerste kennismaking voor ambtenaren met de DWR. In 2009 start ook de implementatie van het DWR-programma bij de ministeries die in het GOUD-project samenwerken. In dit project hadden de ministeries van AZ, BZK, EZ, Financiën, SZW, V&W en VWS al eerder de handen ineen geslagen. Vanaf eind 2009 kun je de DWR op je werkplek tegenkomen.’

 

Samenwerking Overheidscommunicatie Nieuwe Stijl (ONS)

Het programma DWR heeft een nauw samenwerkingsverband met het project ONS. Daar ONS het samenvoegen van de departementale intranetten tot één Rijksportaal tot doel heeft, is DWR verantwoordelijk voor het plaats- en tijdonafhankelijk beschikbaar stellen van informatie en applicaties voor alle rijksambtenaren via het Rijksportaal.